Wierszyk o lecie – najpiękniejsze utwory dla dzieci

Najpiękniejsze wiersze o lecie dla dzieci to między innymi „Przyjście lata” Jana Brzechwy, „Jedziemy na wakacje” Czesława Janczarskiego oraz „Tato, czy już lato?” Barbary Szelągowskiej. Te rymowanki łączą prosty język z obrazami natury, wakacyjnych podróży i letnich zabaw. W dalszej części znajdziesz zestawienie klasycznych i współczesnych utworów wraz z pomysłami na ich wykorzystanie.

Dlaczego warto czytać dzieciom wiersze o lecie?

Letnia poezja budzi w dzieciach radość i ciekawość świata. Wiersze pokazują łąkę pełną maków, ogród pachnący owocami oraz plażę rozgrzaną słońcem. Taki obraz pomaga maluchom nazywać emocje i rozwijać wyobraźnię.

Dawniej lato było porą wyjątkowo ważną, bo dawało ludziom poczucie bezpieczeństwa i obfitości. W polskiej poezji dziecięcej ten czas często łączy się z motywem beztroski, zapachem skoszonej trawy i śpiewem świerszczy na łące.

Czytanie wierszy o lecie pozwala dzieciom poczuć zapach kwitnącej akacji nawet wtedy, gdy za oknem szaleje zima.

Utwory o tej porze roku sprawdzają się też jako pierwsze teksty do nauki czytania. Ich rytm i powtarzalne rymy pomagają dzieciom zapamiętywać całe fragmenty, a przy okazji wzbogacają słownictwo związane z przyrodą i wakacjami.

Klasyczne wiersze o lecie, które warto znać

W polskiej literaturze nie brakuje utworów, które od pokoleń opisują letnią przyrodę i pracę człowieka. Władysław Bełza w wierszu „Lato” przywołuje sierpniowy żar, żniwa i starą, poczciwą kosę. Kazimiera Zawistowska porównała pszeniczne łany do biesiadnego stołu, podkreślając obfitość tej pory roku.

Nieco starsze teksty również zachwycają obrazem letniego ogrodu. W fraszce „Na lipę” Jana Kochanowskiego pojawiają się pszczoły, miód i spokojne lato w cieniu drzewa. Adam Mickiewicz w „Panu Tadeuszu” opisał z kolei magiczny zachód słońca nad polską wsią, a Kazimierz Wierzyński w wierszu „Lato” ukazał moment leżenia na łące wśród chmur, słońca i zapachu siana.

W poezji o lecie często pojawia się motyw pszczół, zapylających kwiaty i dających człowiekowi w darze lepką słodycz miodu.

Humor wprowadza „Przyjście lata” Jana Brzechwy. Zwierzęta spierają się w nim, jakim środkiem transportu przybędzie lato – od roweru po karetę. Puenta jest zaskakująco prosta: lato przychodzi pieszo, a łąki witają je kwiatami.

Tadeusz Kubiak w wierszu „Lato” zwraca z kolei uwagę na jednoczesną prostotę i bogactwo krajobrazu – koniczynę, zająca w cieniu lasu, kukułki oraz odpoczynek pod jabłonką.

Wiersze o wakacyjnych podróżach i przygodach

Lipiec i sierpień to dla najmłodszych czas wyjazdów, dlatego osobne miejsce zajmują rymowanki o pakowaniu walizek i podróżach. Czesław Janczarski w utworze „Jedziemy na wakacje” kieruje prośbę o piękną pogodę, przywołuje las, wodę, morze i Mazury. Podobny rytm podróży znajdziemy u Doroty Gellner w wierszu „Do walizek i plecaków”, w którym nutki trafiają do bagażu przed wyjazdem nad jeziora lub w góry.

Wakacyjne środki transportu i miejsca

Pociąg, dworzec i morska plaża pojawiają się u Barbary Szelągowskiej w tekście „Wakacje, są wakacje!”. Z kolei Bożena Forma w wierszu „Lato i dzieci” pokazuje radość z leśnych jagód i poziomek, a Agata Widzowska w utworze „Wakacje” wymienia góry, łąki, plażę i pluskanie w rzekach.

Mazury, morze i góry

Wielu poetów łączy letni wypoczynek z konkretnym krajobrazem. Wiersz „Na wakacje ruszać czas” zestawia polskie morze, góry, las i Mazury jako kierunki, które czekają na małych podróżników. W utworze „Lato” Michała Jankowiaka letnie słońce łączy się z grą w klasy na podwórku oraz wyjazdem nad morze lub w góry. Dzięki temu dziecko może zobaczyć, że wakacje to nie tylko odległe miejsca, ale też zwykła codzienna radość.

W tekstach dla przedszkolaków pojawia się też motyw pociągu. Jadwiga Jałowiec w „Wspomnieniach z wakacji” pokazuje, jak podróżni wiozą ze sobą muszelki znad jeziora i babki z piasku. To dobry pretekst do rozmowy o pamiątkach i emocjach po powrocie do domu.

Równie ciekawy jest wiersz G. Lecha „Co robią latem dni tygodnia?”. Poszczególne dni zyskują w nim konkretne zajęcia – rower, książkę, latawiec, malowanie lub kino. Taka konstrukcja ułatwia dziecku zapamiętanie kolejności dni tygodnia w naturalnym, wakacyjnym kontekście.

Wiersze rozwijające wyobraźnię i zmysły

Letnie wiersze często stawiają na opisy, które angażują wszystkie zmysły. Maria Terlikowska w utworze „W zbożu” zamienia łan żyta w morze, po którym żniwiarki suną jak okręty. W tym obrazie maki stają się meduzami, a owady krabami i rybami. Podobną zabawę z piaszczystym budowaniem opisuje Józef Ratajczak w „Na plaży” – dzieci budują miasto z piasku już od brzasku.

Dzieciom bliskie są też smaki owoców. Julian Tuwim w wierszu „Czereśnie” opisuje ciemnoczerwone owoce zwieszające się nad stawem, a Monika Olszewska w „Owocowym ogrodzie” prowadzi małego czytelnika od truskawek i jabłek po agrest i maliny. Dzięki takim tekstom letnie smaki stają się częścią literackiej przygody.

Nie każde lato jest w pełni słoneczne, co pokazuje Irena Suchorzewska w „Letniej ulewie”. Krótka burza ustępuje w nim kałużom, po których dzieci puszczają łodzie z listeczków gruszy. Czesław Janczarski w wierszu „Latem” pokazuje, jak dzieci podlewają róże, maki i piwonie, gdy ziemia prosi o wodę. Z kolei Danuta Wawiłow w wierszu „Będzie lato” maluje świat w zieleni, a Tadeusz Śliwa w „Letnim szczęściu” wsłuchuje się w kukułkę i bliskość rzeki.

Jak wykorzystać wiersze o lecie w zabawie z dzieckiem?

Rymowanki o letniej tematyce sprawdzają się nie tylko jako lektura przed snem. Można z nich tworzyć proste zabawy, które rozwijają mowę, pamięć i umiejętność skupienia. Wystarczy przeczytać wybrany utwór na głos, a potem zachęcić dziecko do pokazania jego treści ruchem lub obrazem.

Do najprostszych form zabawy z wierszami o lecie należą:

• rysowanie ilustracji do przeczytanych zwrotek,
• konkurs recytatorski z nagrodami własnoręcznie zrobionymi z muszelek,
• zabawa w kalambury, w której maluch pokazuje wybrane motywy z utworu,
• nauka czytania na podstawie krótkich rymowanek o słońcu, owocach lub podróżach.

W zbiorach domowych warto mieć także krótkie wierszyki takie jak „Słonecznik”, „Pora na lody”, „Pierwszy dzień lata”, „Pajęczyna”, „Nad morzem”, „Krowa”, „Kocham lato”, „Klapki”, „Czerwone smaki” czy „Żaby”. Są na tyle proste, że dziecko szybko je powtarza, a jednocześnie budują letni nastrój podczas niepogody. Osobnej uwagi warte są też teksty łączące letnią radość z zasadami bezpieczeństwa, na przykład „Bezpieczne wakacje” Barbary Szelągowskiej. Pojawia się w nim Morskie Oko, krem z filtrem i kąpiel pod okiem ratownika.